Informatiefiche Handleiding Bodemvoorbereiding voor Agroforestry
Deze factstheet is geschreven door Bastiaan Rooduijn (Natvise). Bijdragen van Bert Reubens (ILVO) en Erik Rietjens in het kader van het Interreg-project CAMBIUM.
Introductie
De Handleiding Bodemvoorbereiding Agroforestry is geschreven voor iedereen die met agroforestry aan de slag wil gaan en dus houtige gewassen wil aanplanten op bestaande landbouwgrond. Agroforestry staat in Nederland en Vlaanderen nog in de kinderschoenen als vorm van professionele landbouw. Daarom is het belangrijk om zoveel mogelijk kennis en ervaring te delen.
Een van de meest voorkomende en meest onderschatte uitdagingen bij de aanplant van houtige gewassen op landbouwbodems is de vaak gebrekkige bodemgezondheid bij de start, en dan specifiek de aanwezigheid van bodemverdichting. Helaas is bodemverdichting overal waar moderne landbouw wordt bedreven eerder regel dan uitzondering. Dit is problematisch voor de aanplant van houtig plantgoed.
Een diep doorwortelbare bodem is van groot belang voor veel houtige gewassen. Die zorgt onder meer voor een stevige verankering, een goede gezondheid en een voldoende groot vermogen om water op te nemen. Daarnaast helpt een diepe beworteling om concurrentie met gewassen en ondergroei te vermijden.
De gevolgen van aanplanten op verdichte bodems hangen af van veel factoren, maar kunnen ernstig zijn en worden soms pas na vele jaren zichtbaar. Het belang hiervan wordt in de huidige praktijk nog vaak onderschat. Agroforestry is een langetermijninvestering waarbij de hoge opstartkosten ruim voorafgaan aan de baten. Daarom is een goede voorbereiding van de bodem extra belangrijk. Zodra het houtige gewas geplant is, kun je nog maar weinig doen zonder het gewas te beschadigen of te moeten vervangen.
In deze handleiding beschrijven we op een bondige en praktische manier, gebaseerd op zowel relevante theorie als praktijkervaring, hoe je bodemverdichting kunt vaststellen en welke stappen je kunt nemen om deze te verhelpen voorafgaand aan de aanplant van een houtig gewas.
Heb je al veel ervaring met bodemverdichting, diepwoelen en/of groenbemesters? Lees dan eerst de kadertekst Houtige versus eenjarige gewassen (pagina 3) en ga vervolgens verder naar Stappenplan voor bodemherstel (pagina 6). Ook voor ervaren lezers kunnen deze hoofdstukken nog nuttige inzichten en tips bevatten.
In de bijlagen vind je meer gedetailleerde praktische handleidingen voor:
- het bepalen van bodemverdichting;
- diepwoelen;
- het gebruik van groenbemesters.
Raadpleeg deze bijlagen zeker als je dieper op de materie wilt ingaan.
Dit document is samengesteld door experts uit zowel de wetenschap als de Nederlandse praktijk en sluit zo goed mogelijk aan bij de huidige kennis en ervaring binnen de Nederlandse en Vlaamse context. Heb je relevante praktijkervaring die deze handleiding verder kan aanvullen of verbeteren? Dan horen we graag van je. Neem contact op via de contactgegevens op de achterzijde van deze publicatie.
Hier kun je het document downloaden: Handleiding Bodemvoorbereiding Agroforestry